با ابلاغیه بانک مرکزی صورت گرفت ؛ تمرکززدایی در ذخیره طلا

بانک مرکزی ضوابط ناظر بر خزانه‌داری شمش طلا و نقره توسط اشخاص حقوقی مورد تایید برای سکوهای خرید و فروش برخط طلا و نقره را ابلاغ کرد. این اقدام می‌تواند زیرساخت‌های فعالیت این بازار را توسعه دهد و امکان همکاری سکوهای آنلاین با خزانه‌های متعدد مورد تایید را فراهم کند.

بر اساس این ضوابط، موسسات اعتباری دارای تاییدیه نهایی صلاحیت امنیتی و انتظامی از پلیس فراجا و واجد الزامات حفاظتی و امنیتی تعیین‌شده، پس از تایید بانک مرکزی مجاز به فعالیت به‌عنوان خزانه خواهند بود و فهرست این خزانه‌ها نیز به‌صورت عمومی منتشر می‌شود. در ضوابط جدید موضوعاتی از جمله تحویل و دریافت شمش‌های استاندارد، اصالت‌سنجی، بیمه دارایی‌ها، تحویل فیزیکی طلا به مشتریان و مدیریت ظرفیت فروش سکوها پیش‌بینی شده است.

بر اساس مقررات ابلاغی، خزانه‌ها از زمان ابلاغ این ضوابط تنها مجاز به دریافت شمش‌های استاندارد طلا و نقره به‌عنوان ذخیره هستند و سکوهای مشمول نیز موظف شده‌اند حداکثر ظرف ۲ماه، هرگونه طلا و نقره غیر استاندارد موجود نزد خزانه‌ها را با شمش‌های استاندارد جایگزین کنند. یکی از نکات مهم این ابلاغیه، الزام انجام فرآیند اصالت‌سنجی برای تمامی شمش‌های تحویلی به خزانه است. در همین راستا خزانه‌ها باید قرارداد سه‌جانبه‌ای میان خود، سکوی مشمول و عامل اصالت‌سنجی منعقد کنند. همچنین پس از تحویل شمش به خزانه، حداکثر ظرف ۴۸ساعت و پس از طی مراحل اصالت‌سنجی، ظرفیت فروش سکو در سامانه نظارتی بانک مرکزی به‌روزرسانی خواهد شد.

تنوع‌بخشی به خزانه‌ها

یکی از مهم‌ترین نکات این ابلاغیه، فراهم شدن امکان استفاده سکوهای آنلاین از چندین خزانه مورد تایید بانک مرکزی است. فعالان این بازار در ماه‌های گذشته بارها بر ضرورت افزایش تعداد خزانه‌های مورد تایید و کاهش وابستگی سکوها به تعداد محدودی مرکز نگهداری طلا تاکید کرده بودند.  کارشناسان معتقدند توسعه زیرساخت‌های نگهداری و تحویل طلا یکی از پیش‌نیازهای اصلی گسترش بازارهای آنلاین این فلز گران‌بها است. در چنین شرایطی، ورود خزانه‌های جدید دارای استانداردهای امنیتی مورد تایید بانک مرکزی می‌تواند به تعمیق این بازار و افزایش رقابت میان ارائه‌دهندگان خدمات منجر شود.

نظارت به جای محدودیت

در ماه‌های گذشته بحث‌های مختلفی درباره نحوه نظارت بر سکوهای خرید و فروش آنلاین طلا مطرح شده بود. بخشی از نگرانی فعالان بازار به احتمال اعمال محدودیت‌های مقطعی یا تصمیمات ناگهانی در این حوزه بازمی‌گشت. با این حال بسیاری از کارشناسان اقتصادی معتقد بودند راهکار اصلی، تقویت نظارت و شفافیت است. در همین چارچوب، بانک مرکزی خزانه‌ها را ملزم کرده است تمام اطلاعات مربوط به دریافت و تحویل شمش‌های طلا و نقره را در «سامانه ناظر» ثبت کنند و از طریق زیرساخت‌های ارتباطی امن به این سامانه متصل باشند. همچنین پس از فروش طلا در سکوهای مشمول و ثبت معامله در سامانه ناظر، خزانه به نمایندگی از مشتری نگهداری طلا را بر عهده خواهد داشت و سکو دیگر ادعایی نسبت به مالکیت آن نخواهد داشت.

تفکیک سکوهای معتبر از بازیگران پرریسک

یکی دیگر از آثار مهم اجرای ضوابط جدید، شفاف‌تر شدن فضای فعالیت سکوهای آنلاین طلا است. بر اساس مقررات جدید، خزانه‌ها موظف به تامین پوشش بیمه‌ای متناسب با موجودی شمش‌های طلا و نقره هستند و امکان تحویل فیزیکی طلا و نقره به مشتریان نیز باید از طریق قرارداد میان سکوها و خزانه‌ها فراهم شود. این موضوع می‌تواند اطمینان کاربران را نسبت به وجود پشتوانه واقعی برای دارایی‌های خریداری‌شده تقویت کند. هرچند تقویت نظارت بانک مرکزی بر بازار خرید و فروش برخط طلا اقدامی مثبت در جهت افزایش امنیت معاملات و حمایت از حقوق خریداران محسوب می‌شود؛ اما نباید از این نکته غافل شد که بخشی از سکوهای فعال این حوزه از ابتدای فعالیت خود در چارچوب ضوابط قانونی فعالیت کرده‌اند و تاکنون نیز گزارشی از شکایت گسترده کاربران یا بروز تخلفات موثر در عملکرد آنها منتشر نشده است.

گروه گردآوری خبر پایگاه اطلاع رسانی اخبار طلا