دنیا در آستانه “جنگ گندم”

توقف صادرات تولیدکنندگان بزرگ گندم دنیا مثل روسیه، قزاقستان و هند و اختلال در عرضه گندم دنیا به‌خاطر بحران اوکراین باعث کمبود این محصول و افزایش قیمت آن در بازارهای جهان شده و دنیا را در آستانه یک «جنگ گندم» قرار داده است.

قیمت گندم طی دو ماه گذشته به بالاترین رقم در دنیا رسیده است که نتیجه توقف صادرات تولیدکنندگان بزرگ این محصول مثل روسیه، قزاقستان و هند برای حفاظت از بازارهای داخلی خودشان است، به‌این‌ترتیب، ترس از ناامنی غذایی و گرسنگی در سراسر دنیا بالا گرفته است.

طبق گفته متخصصان، قیمت گندم ۶۰ درصد از ابتدای سال جاری میلادی افزایش یافته است. درگیری بین روسیه و اوکراین که یک‌سوم صادرات گندم دنیا را به‌عهده دارند، عامل اصلی این افزایش قیمت بوده است.

عرضه‌کنندگان گندم روسیه از ابتدای تابستان سال گذشته میلادی ۱۶ درصد و تولیدکنندگان اوکراین ۱۰ درصد از صادرات گندم دنیا را در اختیار داشته‌اند اما هر دوی این کشورها صادرات گندم را به‌خاطر جنگ ممنوع کرده‌اند. روسیه در ماه فوریه صادرات تمام غلات (گندم چاودار، جو و ذرت) را به خارج از منطقه اقتصادی اوراسیا تا ۳۰ ژوئن محدود کرد، دراین‌بین، اوکراین هم تنها بندر باقی‌مانده خود در اودسا را بسته است.

تحریم‌های ضدروسی شرکت‌های بین‌المللی را مجبور کرده است روابط اقتصادی بلندمدت خود با روسیه را قطع کنند که باعث اختلال در زنجیره‌های عرضه شده است، برای مثال، اتحادیه اروپا اخیراً همکاری با بندر اقتصادی نووراسیسک در دریای سیاه را ممنوع کرده است، بیش‌از نیمی از صادرات غلات از این بندر انجام می‌شود.

به‌علاوه، پس‌از تصمیم مسکو برای ممنوعیت صادرات غلات، قزاقستان هم ممنوعیت‌های جدیدی وضع کرد و هند هم در اوایل همین ماه صادرات گندم را برای حمایت از امنیت غذایی در داخل ممنوع کرد.

به‌دنبال اعلام این خبر، قیمت گندم در شیکاگو ۶ درصد افزایش یافت و به ۱۲ دلار و ۴۷ سنت در هر بوشل (۲۵.۴ کیلوگرم) رسید. این بالاترین قیمت گندم طی ۲ ماه گذشته بوده است. قیمت گندم در اروپا هم به بالاترین رقم ۴۶۱ دلار در هر تن رسیده است.

بحران غلات در سراسر دنیا مخصوصاً در آفریقا احساس می‌شود. این قاره ۹۰ درصد از نیاز خود به گندم را از صادرات دریای سیاه تأمین می‌کند. آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل در ماه گذشته هشدار داد یک‌پنجم مردم دنیا در خطر فقر و گرسنگی به‌خاطر شرایط فعلی در بازار گندم قرار دارند.

کشورهای غربی روسیه را مسئول به‌راه افتادن «جنگ گندم» در دنیا می‌دانند، اما متخصصان عقیده دارند روسیه تنها مسئول بحران فعلی نیست. روسیه صادرات را ممنوع نکرده بلکه عوارض موقتی و سهمیه‌هایی برای حمایت از بازار داخل وضع کرده است. ذخایر گندم اوکراین در زمان حاضر پر شده است و نیاز به کمک اتحادیه اروپا برای خالی کردن این ذخایر جهت ورود محصولات جدید دارد.

متخصصان عقیده دارند روسیه و اوکراین تنها صادرکنندگان گندم دنیا نیستند. سایر تولیدکنندگان باید بازار دنیا را از بحران نجات دهند. آمریکا و کانادا به‌ترتیب ۲۶ و ۲۵ میلیون تن گندم صادر می‌کنند که ۲۵ درصد از صادرات جهان را تشکیل می‌دهد. سایر تولیدکنندگان غربی مانند فرانسه (۱۹ میلیون تن) و آلمان (۹.۲ میلیون تن) هم می‌توانند در این شرایط کمک کنند، اما به‌نظر می‌رسد این کشورها امنیت غذایی خود را در اولویت قرار داده‌اند و تمایلی برای تقسیم کردن غلاتشان با دیگران ندارند.

ازآن‌جایی که مشخص نیست جنگ اوکراین چقدر طول بکشد، برخی عقیده دارند کشورهای غربی باید روسیه را مجبور کنند به‌ازای برداشته شدن برخی تحریم‌ها صادرات گندم خود را آزاد کند.

با تشکر از خبرگزاری بین المللی تسنیم / گروه گردآوری خبر ؛ پایگاه اطلاع رسانی اخبار طلا